Puszcza Zielona
Puszcza Zielona to teren zamieszkany przez Kurpiów. Ich kulturę poznamy na tradycyjnym weselu kurpiowskim, na którym skosztujemy rejbaka, a pragnienie ugasimy piwem kozicowym. Podczas miodobrania przypominającego dawne tradycje bartnicze spróbujemy miodu podanego na liściu kapusty. „Złoto kurpiowskie" to bursztyn wydobywany nie tylko nad morzem, lecz także na Kurpiach.
Na wycieczce poznamy Puszczę Zieloną - część Puszczy Kurpiowskiej położoną na północ od Narwi. Jej druga część - pomiędzy Narwią a Bugiem - od bielejącego wśród drzew piasku przyjęła nazwę Puszczy Białej. Określenie mieszkańców tych ziem pochodzi z XVIII wieku, od chodaków plecionych z łyka - kurpi, które powszechnie nosili Pierwsza zwiedzana miejscowość to Kadzidło. Dawniej w kurpiowskim kościele składało się ofiarę z bursztynu, który kładziono na tacę zamiast pieniędzy, i jałowca (ten ostatni dał nazwę osadzie). W czerwcu, w zabytkowej zagrodzie organizowane jest tradycyjne wesele kurpiowskie w wykonaniu miejscowego zespołu „Kurpianka". Pokazane są zwyczaje przed weselne: „wypyty". czyli pytanie o zgodę na ślub, następnie „rajby" - zaręczyny i „opatry" - lustrowanie gospodarstw i przygotowanie do wesela. Wśród zwyczajów weselnych wyróżnia się toczenie chleba na blacie stołu, które ma zapewnić dobrobyt, oraz „gonienie po zastolu" (jedna para goni się wokół stołu, a taniec trwa, dopóki dziewczyna nie da się złapać). Uczestnicy imprezy stają się gośćmi weselnymi w pełnym znaczeniu tego słowa. 
W Kadzidle musimy odwiedzić Izbę Pamięci Czesławy Konopkówny - najsławniejszej wycinankarki kurpiowskiej. Artystka wykonywała również pisanki, hafty i wypiekała „byśki" -małe figurki z ciasta w kształcie zwierząt domowych. W wiosce Wach mieszka ostatni kurpiowski bursztyniarz, Zdzisław Bziukiewicz. Bursztyn był tu kiedyś w powszechnym użyciu. Niemowlętom zawieszano kółeczko - „obwarzanek" z bursztynu,- wykonywano z niego także medaliki, krzyżyki, pierścionki, korale, fajki. Powiedzenie „oczy jak bursztyn" oznaczało oczy pełne blasku, „siedzi na bursztynie" mówiono o bogaczu, a „poszedł bursztyn kopać" oznaczało śmierć. Następny postój przypada na polanie w Zawodziu koło Myszyńca. W sierpniu odbywa się tu miodobranie kurpiowskie, przywołujące tradycje bartniczą. Bartnicy byli jednymi z pierwszych osadników, tworzyli własne organizacje, słynęli z uczciwości. Zwyczajowe prawo bartne zostało spisane już w 1616 roku, a sądy bartne odbywały się w pobliskim Nowogrodzie. Ludowym bohaterem Kurpiowszczyzny jest Stach Konwa, który w 1708 roku na Kopańskim Moście koło Myszyńca urządził zasadzkę na wojska szwedzkie Karola XII, a zginął wskutek zdrady w roku 1733 w Lesie Jednaczewskim koło Łomży. Przysłowia: „strzela jak Kurp" i „Kurpi ród - dzielny lud" mówią o dawnych umiejętnościach i zachowaniu mieszkańców puszczy.
Ostatnia miejscowość to Nowogród nad Narwią ze skansenem budownictwa kurpiowskiego - muzeum powstałym w 1927 roku z inicjatywy Adama Chętnika. Było to dzieło jego życia. Sam zakupił ziemię pod muzeum i skupował zabytkowe przedmioty. Ocalił od zapomnienia życie Kurpiów - muzeum, spalone podczas II wojny światowej, zostało odbudowane od podstaw. Prace naukowe Chętnika (doktorat uzyskał w wieku 60 lat) cenione są do dziś.
Najbarwniejszym miejscem w Polsce w Niedzielę Palmową jest wieś Łyse na Kurpiach. Palmy osiągają tu wysokość 8 m. Pręt z leszczyny lub młodej sosny oplata się jałowcem, widłakiem, borowiną, cisem i zdobi kwiatami z kolorowego papieru oraz wstążkami. Według tradycji wysoka palma ma zapewnić dzieciom słuszny wzrost i urodę równą palmie, a właścicielowi długie życie.
Menu
